STANJE

Na ovoj stranici možete saznati kakvo je stanje u oblasti kontrole populacije pasa u zemljama zapadnog Balkana gde je naša organizacija aktivna.


za više informacija kliknite mišem na željenu zemlju


* Ovaj naziv je bez prejudiciranja statusa i u skladu je sa Rezolucijom Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija 1244 i mišljenjem Međunarodnog suda pravde o deklaraciji o nezavisnosti Kosova.
SRBIJA
Kosovo*
NAZIV: Srbija

BROJ STANOVNIKA: 7.040.272
(izvor: Republički zavod za statistiku, 2017)

NADLEŽNOSTI U OBLASTI KONTROLE POPULACIJE PASA:
U Srbiji, nadležnost za kontrolu populacije pasa ima Uprava za veterinu, Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srbije u delu koji se tiče nadzora nad sprovođenjem propisa u oblasti kontrole populacije pasa, odnosno primene važnih mera kakve su identifikacija i registracija, vakcinacija pasa i slično.

Lokalne samouprave imaju nadležnost da:
  • osnuju zoohigijensku službu za hvatanje i zbrinjavanje napuštenih životinja u prihvatilišta (Član 46. Zakona o veterinarstvu).
  • organizuju prihvatilište ukoliko na svojoj teritoriji imaju napuštene životinje (Član 66. Zakona o dobrobiti životinja)
  • da razviju i primene Programe kontrole populacije napuštenih pasa i mačaka prema specifičnostima sredine (Član 54., Zakona o dobrobiti životinja)
NAZIV: Kosovo*

BROJ STANOVNIKA: 1.907.592
(izvor: Agencija za statistike Kosova, 2011)

NADLEŽNOSTI U OBLASTI KONTROLE POPULACIJE PASA:
Na Kosovu, Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i ruralnog razvoja je nadležno za sprovođenje odredbi Zakona o staranju prema životinjama, dok su opštinske vlasti nadležne da preuzmu:
  1. registraciju pasa;
  2. godišnju vakcinaciju protiv besnila i protiv ehinokokusa uklanjanjem larvi ili glista;
  3. hvatanje zalutalih pasa i macaka i, ako bude neophodno, njihovu eutanaziju;
  4. uklanjanje i bezbedno uništenje lecina navedenih u tacki (c);
  5. ustanovljenje sloništa za staranje za pse i macke, prema potrebi.

Zakonski okvir:
  • Zakon o potvrđivanju Evropske konvencije o zaštiti kućnih ljubimaca („Službeni glasnik Republike Srbije - međunarodni ugovori“, br. 1/2010).
  • Zakon o veterinarstvu („Službeni glasnik RS“, br. 91/2005, 21/2010)
  • Zakon o dobrobiti životinja („Službeni glasnik RS“, br. 41/2009)
  • Zakon o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, br. 88/2011 i 104/2016)
  • Pravilnik o načinu obeležavanja i registracije pasa i mačaka („Službeni glasnik RS“, br. 23/2012)
  • Pravilnik o uslovima koje moraju da ispunjavaju prihvatilišta i pansioni za životinje („Službeni glasnik RS“, br. 19/2012)
  • Pravilnik o uslovima koje moraju da ispunjavaju odgajivačnice za životinje („Službeni glasnik RS”, br. 14/2012)
  • Pravilnik o načinu držanja pasa koji mogu predstavljati opasnost za okolinu („Službeni glasnik RS“, br. 65/2010)
  • Pravilnik o utvrđivanju mera za rano otkrivanje, dijagnostiku, sprečavanje širenja, suzbijanje i iskorenjivanje zarazne bolesti besnilo i načinu njihovog sprovođenja („Službeni glasnik RS“, br. 78/2009)

Zakonski okvir:
  • Zakon o staranju prema životinjama (Br. 02/L-10)
  • Zakon o veterinarstvu (Br. 2004/21)
  • Zakon o sprečavanju i suzbijanju zaraznih bolesti (Br. 02/L-109)

Specifičnosti:
  1. Da li je potpisana i/ili ratifikovana Evropska konvencija o zaštiti kućnih ljubimaca?
    Da.
  2. Da li je zabranjeno napuštati kućnog ljubimca?
    Da. Zabranjeno je napustiti i odbaciti životinju čiji opstanak zavisi neposredno od čoveka, te tako i kućnog ljubimca (član 7, stav 2, Zakona o dobrobiti životinja).
  3. Da li postoji centralna baza podataka u koju se unose podaci o registrovanim psima?
    Da. Zakonom o veterinarstvu je propisana Centralna baza podataka o obeležavanju životinja koju vodi Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Srbije (član 85) i utvrđena obaveza vlasnika i držaoca životinja da obeleže i registruju životinje (član 6, stav 7.), odnosno da imaju identifikacioni dokument (pasoš) koji mora pratiti životinje tokom njihovog života (član 87). Detaljna pravila u ovoj oblasti propisana su Pravilnikom o načinu obeležavanja i registracije pasa i mačaka.
  4. Da li je propisana obaveza izrade i primene Programa kontrole populacije pasa?
    Da. Organi jedinica lokalne samouprave dužni su da izrade i sprovode program kontrole i smanjenja populacije napuštenih pasa i mačaka prema specifičnostima sredine (Član 54. Zakona o dobrobiti životinja).
  5. Da li postoji obaveza smeštaja pasa u prihvatilište, odnosno sklonište za napuštene životinje?
    Da. Lokalna samouprava dužna je da na svojoj teritoriji organizuje zoohigijensku službu koja, između ostalog, hvata i zbrinjava napuštene životinje u prihvatilišta za životinje (član 16. Zakona o veterinarstvu). Organ jedinice lokalne samouprave je dužan da obezbedi prihvatilište ako na svojoj teritoriji ima napuštenih životinja, odnosno prikupljanje, prevoz i zbrinjavanje napuštenih i izgubljenih životinja, kao i da im pruži pomoć, brigu i smeštaj u prihvatilište (član 66. Zakona o dobrobiti životinja).
  6. Da li je zakonom propisan rok nakon koga je moguće eutanazirati napuštenu životinju koja je smeštana u prihvatilište/sklonište?
    Ne. Lišavanje životinja života na human način, moguće je samo u posebnim slučajevima, koji uključuju: ako je životinja povređena, neizlečivo bolesna, telesno deformisana ili na drugi način patološki onesposobljena tako da oporavak nije moguć, a život za nju predstavlja bol, patnju, strah i stres; ako je dostigla starost pa joj otkazuju osnovne životne funkcije; ako se lišavanjem života sprečava širenje, odnosno ako se suzbijaju i iskorenjuju zarazne bolesti, u skladu sa zakonom kojim se uređuje veterinarstvo, odnosno ako je lišavanje životinje života od veće koristi za njenu dobrobit nego što su patnje od daljeg života, u skladu sa mišljenjem veterinara (član 15. Zakona o dobrobiti životinja).

Specifičnosti:
  1. Da li je potpisana i/ili ratifikovana Evropska konvencija o zaštiti kućnih ljubimaca?
    Ne.
  2. Da li je zabranjeno napuštati kućnog ljubimca?
    Ne.
  3. Da li postoji centralna baza podataka u koju se unose podaci o registrovanim psima?
    Ne. Propisana je obaveza opštinskih vlasti da preduzmu registraciju pasa, kao i godišnju vakcinaciju protiv besnila i protiv ehinokokusa uklanjanjem larvi ili glista (član 13, Zakona o veterinarstvu), ali nije propisan upis podataka u poseban Registar na centralnom nivou.
  4. Da li je propisana obaveza izrade i primene Programa kontrole populacije pasa?
    Ne.
  5. Da li postoji obaveza smeštaja pasa u prihvatilište, odnosno sklonište za napuštene životinje?
    Da. Opštinske vlasti su dužne da preduzmu ustanovljenje sloništa za staranje za pse i mačke, prema potrebi (član 13. Zakona o veterinarstvu). Obaveznu dozvolu za rad skloništa izdaje Kosovska služba veterinarstva i ishrane (Član 14. Zakona o staranju prema životinjama).
  6. Da li je zakonom propisan rok nakon koga je moguće eutanazirati napuštenu životinju koja je smeštana u prihvatilište/sklonište?
    Ne.** Agresivne životinje se mogu ubiti ako predstavljaju opasnost za zdravlje životinja i čoveka, a prema odluci Kosovske službe veterinarstva i ishrane (član 10.2 Zakona o staranju prema životinjama), dok nadležnost za eventualnu eutanaziju zalutalih pasa i mačaka imaju opštinske vlasti (član 13. Zakona o veterinarstvu).

  1. ** Zakon o staranju prema životinjama propisuje da će Ministarstvo doneti podzakonski akt koji će odrediti uslove i načine ubijanja životinja (član 8.4), čime je u međuvremenu možda propisan rok.
Bosna i Hercegovina
NAZIV: Bosna i Hercegovina

BROJ STANOVNIKA: 3.531.159
(izvor: Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine, 2013)**

** Metodologiju po kojoj je rađen popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 2013. godine, Republika Srpska ne priznaje, kao ni zvanične rezultate.

NADLEŽNOSTI U OBLASTI KONTROLE POPULACIJE PASA:
Na državnom nivou, nadležnost za dobrobit životinja (kao i zaštitu napuštenih i izgubljenih životinja) pripada Odjelu za zdravlje i dobrobit životinja, Ureda za veterinarstvo Bosne i Hercegovine, Ministarstva vanjske trgovine i ekonomskih odnosa Bosne i Hercegovine.

Na nivou entiteta, za dobrobit životinja (kao i zaštitu napuštenih i izgubljenih životinja) nadležno je:
  • Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske - resor veterinarska služba;
  • Ministarstvo poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva Federacije Bosne i Hercegovine – sektor veterinarska služba;
  • Republička uprava za inspekcijske poslove - odjel veterinarske inspekcije;
  • Federalna uprava za inspekcijske poslove - odjel veterinarske inspekcije;
  • Odjeljenje za poljoprivredu, pododjeljenje za veterinarstvo Brčko Distrikta BiH;
  • Inspektorat Brčko Distrikta

Na lokalnom nivou, nadležnost za kontrolu populacije pasa u Bosni i Hercegovini ima organ uprave kantona, grada ili opštine.

Zakonski okvir:
  • Zakon o veterinarstvu Federacije Bosne i Hercegovine (“Službeni Glasnik FBiH” broj: 46/2000)
  • Zakon o veterinarstvu Bosne i Hercegovine (“Službeni glasnik BiH” broj: 34/2002)
  • Zakon o veterinarstvu Republike Srpske (“Službeni Glasnik RS” broj: 42/2008)
  • Zakon o zaštiti i dobrobiti životinja Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 118/2008)
  • Zakon o zaštiti i dobrobiti životinja Bosne i Hercegovine (“Službeni glasnik BiH”, br. 25/2009)
Specifičnosti:
  1. Da li je potpisana i/ili ratifikovana Evropska konvencija o zaštiti kućnih ljubimaca?
    Ne.
  2. Da li je zabranjeno napuštati kućnog ljubimca?
    Da. Posebno je zabranjeno napuštati životinje držane zbog društva i druge životinje držane pod nadzorom čoveka (Član 4., stav 2. Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja BiH).
  3. Da li postoji centralna baza podataka u koju se unose podaci o registrovanim psima?
    Da. Imaoci pasa i mačaka dužni da registruju pse i mačke u veterinarskoj organizaciji koja vodi registar životinja, u roku od sedam dana od dana sticanja vlasništva, a Kancelarija za veterinarstvo Bosne i Hercegovine vodi Registar svih označenih pasa i mačaka (Član 8. Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja).
  4. Da li je propisana obaveza izrade i primene Programa kontrole populacije pasa?
    Ne.
  5. Da li postoji obaveza smeštaja pasa u prihvatilište, odnosno sklonište za napuštene životinje?
    Da. Skloništa za životinje se moraju osnovati u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja, a do tada veterinarske stanice mogu u saradnji sa nadležnim opštinskim tijelima sprovoditi mere kontrole populacije napuštenih pasa (član 43. Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja BiH). Posebna služba (higijenski servis) je zadužena za hvatanje napuštenih i izgubljenih životinja i njihovo smeštanje u skloništa za životinje (član 29. Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja BiH).
  6. Da li je zakonom propisan rok nakon koga je moguće eutanazirati napuštenu životinju koja je smeštana u prihvatilište/sklonište?
    Ne. Eutanazija je moguća samo ako je životinja bolesna ili povređena, te se ne može izlečiti (Član 27. stav 3. Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja), ukoliko je životinja stara ili opasna za okolinu (Član 14. Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja).
Crna Gora
NAZIV: Crna Gora

BROJ STANOVNIKA: 620.029
(izvor MONSTAT – Zavod za statistiku Crne Gore, 2011)

NADLEŽNOSTI U OBLASTI KONTROLE POPULACIJE PASA:
Uprava za bezbednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove, Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja nadležna je za identifikaciju i registraciju pasa, odnosno nadzor nad primenom propisa u oblasti veterinarstva i dobrobiti životinja.

Način postupanja sa napuštenim i izgubljenim životinjama (kućnim ljubimcima), način zbrinjavanja i kontrole njihovog razmnožavanja propisuje nadležni organ lokalne samouprave. Sakupljanje napuštenih i izgubljenih životinja organizuju i finansiraju jedinice lokalne samouprave.

Zakonski okvir:
  • Zakon o zaštiti dobrobiti životinja (“Službeni list Crne Gore”, br. 14/2008 i 47/2015)
  • Zakon o veterinarstvu (“Službeni list Crne Gore”, br. 30/2012, 48/2015, 52/2016)
  • Zakon o identifikaciji i registraciji životinja (“Službeni list CG”, br. 48/2007, 73/2010, 48/2015)
  • Pravilnik o načinu vođenja registra i izdavanju pasoša za kućne ljubimce (“Službeni list Crne Gore”, br. 53/2015, 28/2017)
  • Pravilnik o uslovima za nekomercijalno kretanje kućnih ljubimaca (“Službeni list Crne Gore”, br. 42/2016)
  • Pravilnik o uslovima koje treba da ispunjavaju pansioni i skloništa za napuštene životinje (“Službeni list Crne Gore”, br. 28/2015)
  • Pravilnik o bližim uslovima koje treba da ispunjavaju odgajivačnice (“Službeni list Crne Gore”, br. 21/2015)
  • Pravilnik o načinu držanja opasnih pasa (“Službeni list Crne Gore”, br. 31/2017)
  • Pravilnik o bližim uslovima koje treba da ispunjavaju objekti namenjeni obuci pasa (“Službeni list Crne Gore”, br. 30/2016)
  • Pravilnik o merama za sprečavanje pojave, utvrđivanje, suzbijanje i iskorenjivanje besnila kod životinja (“Službeni list Crne Gore”, br. 53/2011)
  • Pravilnik o merama za sprečavanje pojave Echinococcus multilocularis kod pasa (“Službeni list Crne Gore”, br. 22/2016)
Specifičnosti:
  1. Da li je potpisana i/ili ratifikovana Evropska konvencija o zaštiti kućnih ljubimaca?
    Ne.
  2. Da li je zabranjeno napuštati kućnog ljubimca?
    Da, zabranjeno je napuštanje domaće životinje, kućnog ljubimca ili uzgojene divlje životinje i druge životinje koje se drže pod nadzorom (član 8. Zakona o zaštiti dobrobiti životinja).
  3. Da li postoji centralna baza podataka u koju se unose podaci o registrovanim psima?
    Da. Psi, mačke i pitomi tvorovi nakon identifikacije upisuju se u registar kućnih ljubimaca, koji je sastavni deo centralnog registra životinja (član 110., stav 3. Zakona o veterinarstvu). Registar vodi Uprava za bezbednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove, Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja. Zakon o identifikaciji i registraciji životinja, odnosno Pravilnik o načinu vođenja registra i izdavanju pasoša za kućne ljubimce bliže propisuje identifikaciju i registraciju životinja, odnosno način vođenja registra kućnih ljubimaca.
  4. Da li je propisana obaveza izrade i primene Programa kontrole populacije pasa?
    Ne.
  5. Da li postoji obaveza smeštaja pasa u prihvatilište, odnosno sklonište za napuštene životinje?
    Da, propisana je obaveza preuzimanja i smeštanja napuštenih pasa u prihvatilišta, odnosno skloništa za napuštene životinje (kućne ljubimce). Sklonište je dužno da organizuje samostalno ili u saradnji sa jedinicama lokalne samouprave, sakupljanje i prevoženje izgubljenih i napuštenih životinja do skloništa. Pansione i skloništa mogu osnivati privredna društva i preduzetnici, odnosno druga pravna lica, a u njima mora postojati zaposleno lice osposobljeno za brigu o životinjama (članovi 26. i 27. Zakona o zaštiti dobrobiti životinja).
  6. Da li je zakonom propisan rok nakon koga je moguće eutanazirati napuštenu životinju koja je smeštana u prihvatilište/sklonište?
    Da. Propisano je da ako se kućni ljubimac u roku od 30 dana od dana smještanja u sklonište ne udomi ili ne zbrine na drugi način, može se usmrtiti (član 27. Zakona o zaštiti dobrobiti životinja).
Severna Makedonija
NAZIV: Severna Makedonija

BROJ STANOVNIKA: 2.072.490
(izvor: Državni zavod za statistiku Severne Makedonije, 2016)

NADLEŽNOSTI U OBLASTI KONTROLE POPULACIJE PASA:
Agencija za hranu i veterinarstvo Vlade Severne Makedonije je nadležna da nadzire sprovođenje zakonodavstva u oblasti dobrobiti životinja i kontrole populacije pasa.

Nadležnost za kontrolu populacije pasa imaju opštine, opštine u okviru grada Skoplja i grad Skoplje. Oni su dužni da:
  • sakupljaju i privremeno smeštaju u prihvatilište neregistrovane pse, kao i registrovane pse koji se nađu na javnoj površini bez prisustva vlasnika (Član 28, stav 1, Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja)
  • razviju i usvoje višegodišnji plan i program kontrole populacije napuštenih pasa, a koji treba da odobri Agencija za hranu i veterinarstvo Vlade Severne Makedonije (Član 28, stav 3, Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja).

Zakonski okvir:
  • Zakon o zaštiti i dobrobiti životinja (“Službeni vesnik Severne Makedonije”, br.149/2014)
  • Zakon o veterinarstvu (“Službeni vesnik Severne Makedonije”, br. 113/2007)
  • Zakon o identifikaciji i registraciji životinja (“Službeni vesnik Severne Makedonije”, br. 95/2012)
  • Pravilnik o identifikaciji i registraciji kućnih ljubimaca (“Službeni vesnik Severne Makedonije”, br. 18/2013, 153/2015)
  • Pravilnik o tehničkim uslovima za prihvatilišta, uslovima za držanje životinja u prihvatilištima, postupku eutanazije, načinu vođenja evidencije i načinu vršenja nadzora, formata i sadržaja registracije i načina registracije, kao i i informacijama potrebnim za registraciju (“Službeni vesnik Severne Makedonije”, br.141/2010)
  • Pravilnik o načinu i postupku prijave besnila kod domaćih i divljih životinja, kao i merama koje treba preduzeti za suzbijanje i iskorenjivanje besnila (“Službeni vesnik Severne Makedonije”, br. 155/2012)
Specifičnosti:
  1. Da li je potpisana i/ili ratifikovana Evropska konvencija o zaštiti kućnih ljubimaca?
    Ne.
  2. Da li je zabranjeno napuštati kućnog ljubimca?
    Da, zabranjeno je napuštanje kućnih ljubimaca (član 26. stav 2, Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja).
  3. Da li postoji centralna baza podataka u koju se unose podaci o registrovanim psima?
    Da. Elektronsku bazu podataka registrovanih životinja vodi Agencija za hranu i veterinarstvo (Član 11, stav 1, Zakona o identifikaciji i registraciji životinja). Vlasnici pasa su u obavezi da jednom godišnje prijave psa u ovlašćenu veterinarsku kliniku ili bolnicu radi identifikacije i registracije, odnosno primene mera zaštite zdravlja u skladu sa propisima kojima se uređuje veterinarstvo (Član 27, stav 1, Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja).
  4. Da li je propisana obaveza izrade i primene Programa kontrole populacije pasa?
    Da, opštine, opštine u okviru grada Skoplja i grad Skoplje treba da razviju i usvoje višegodišnji plan i program kontrole populacije napuštenih pasa, a koji treba da odobri Agencija za hranu i veterinarstvo Vlade Severne Makedonije (član 28. stav 3, Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja).
  5. Da li postoji obaveza smeštaja pasa u prihvatilište, odnosno sklonište za napuštene životinje?
    Da. propisana je obaveza opština, opština u okviru grada Skoplja i grada Skoplja da smesti napuštene pse u prihvatilišta (član 28. Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja).
  6. Da li je zakonom propisan rok nakon koga je moguće eutanazirati napuštenu životinju koja je smeštana u prihvatilište/sklonište?
    Ne. Eutanazija napuštenih pasa se može sprovesti samo u slučaju sumnje na zaraznu bolest koja se može preneti na pse ili ukoliko postoji rizik od takve bolesti (član 28. stav 6, Zakona o zaštiti i dobrobiti životinja).
Albanija
NAZIV: Albanija

BROJ STANOVNIKA: 2.876.591
(izvor: INSTAT – Institut za statitstiku Albanije, 2017)

NADLEŽNOSTI U OBLASTI KONTROLE POPULACIJE PASA:
Uprava za veterinu Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja je nadležna za nadzor nad implementacijom propisa u oblasti veterinarstva i primenu mera identifikacije i registracije pasa.

Na lokalnom nivou, opštine i gradovi imaju nadležnost za kontrolu populacije pasa u Albaniji.

Zakonski okvir:
  • Zakon br. 10465 od 29.09.2011 o veterinarstvu u Republici Albaniji
  • Zakon br. 70/2013 o izmenama i dopunama Zakona br. 10465 od 29.09.2011 o veterinarstvu u Republici Albaniji
  • Pravilnik o pravilima u oblasti zdravlja i dobrobiti životinja, br. 382, od 31.07.2006
Specifičnosti:
  1. Da li je potpisana i/ili ratifikovana Evropska konvencija o zaštiti kućnih ljubimaca?
    Ne.
  2. Da li je zabranjeno napuštati kućnog ljubimca?
    Da. Vlasnici i držaoci životinja su u obavezi da brinu o životinjama i da ih ne napuste (Član 66. stav 2., Zakona o veterinarstvu).
  3. Da li postoji centralna baza podataka u koju se unose podaci o registrovanim psima?
    Da. Propisan je sistem identifikacije i registracije životinja, čija je svrha između ostalog da obezbedi bazu podataka životinja uključujući pse, odnosno da služi kao baza podataka za kontrolu zdravlja i dobrobiti životinja (član 5. Zakona o veterinarstvu). Vlasnici pasa i kućnih ljubimaca moraju obezbediti veterinarski pasoš za pse starije od 6 nedelja (član 73. Zakona o veterinarstvu), a detaljnija pravila za identifikaciju i registraciju pasa, propisana su članom 12. istog zakona.
  4. Da li je propisana obaveza izrade i primene Programa kontrole populacije pasa?
    Ne.
  5. Da li postoji obaveza smeštaja pasa u prihvatilište, odnosno sklonište za napuštene životinje?
    Ne.
  6. Da li je propisan rok tokom koga se životinja mora držati u prihvatilištu, a nakon koga je moguće eutanazirati zdravu životinju?
    Ne.